Risico op hart- en vaatziekten

(Uit Psoriasis juni 2007 door: Nicole Paehlig)

Ze kiest haar woorden zorgvuldig. Marlies Wakkee van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam. Samen met anderen ​deed de arts-onderzoeker een uitgebreide literatuurstudie naar de relatie tussen psoriasis en hart- en vaatziekten.

Het lijkt erop dat mensen met psoriasis een verhoogd risico hebben op hart- en vaatziekten. Maar we gaan nog verder onderzoeken in hoeverre dat echt het geval is. Marlies Wakkee vertelt dat zij voor het literatuuronderzoek gebruik heeft gemaakt van de database van PubMed, www.pubmed.com . Op deze website zijn miljoenen onderzoeksartikelen opgenomen. Om toegang te krijgen tot de (Engelstalige) artikelen moet je lid zijn; niet-leden kunnen alleen de samenvattingen raadplegen. 

Wakkee heeft 78 studies geselecteerd waarin informatie stond over het verhoogde risico op hart- en vaatziekten bij mensen met psoriasis, en vervolgens de onderzoeksgegevens geanalyseerd. Een van de conclusies van haar onderzoek is dat vooral mensen die op jonge leeftijd psoriasis hebben gekregen én erge huidklachten hebben, meer risico lopen op hart- en vaatziekten. Hoe hoog dat risico is, heeft Wakkee niet kunnen vinden. “In een onderzoek dat onlangs in Engeland is gehouden stond hier wel iets over,” zegt ze. “Een dertigjarige met ernstige psoriasis heeft 3,1 keer zoveel risico op een hartinfarct als een leeftijdgenoot. Bij een zestigjarige is dat risico 1,4 keer zo groot.” Uit deze cijfers zou je kunnen opmaken dat vooral het risico bij jongeren met ernstige psoriasis groot is. Wakkee licht toe dat dit niet het geval is. “Je moet je bedenken dat het risico dat een jongere een hartinfarct krijgt heel klein is. Als het risico dan ruim drie keer zo groot is, wil dat dus nog helemaal niet zeggen dat er gevaar dreigt! Stel, een dertigjarige heeft een risico van 0,01% op een hartinfarct, dan is dat 3 x 0,01 = 0,03% bij patiënten met ernstige psoriasis. En als er sprake is van een milde vorm van psoriasis, dan is het risico meteen veel minder groot, volgens het onderzoek: bij dertigjarigen met milde psoriasis is het risico op hart- en vaatziekten 1,3 keer zo groot in vergelijking met gezonde leeftijdgenoten, en bij zestigjarigen met milde psoriasis slechts 1,1 keer zo groot. Zeker in het laatste geval is het verhoogde risico verwaarloosbaar voor de individuele patiënt en enkel van enig belang op groepsniveau.” 
 

Ontsteking

Hoewel Wakkee vanaf het begin van het gesprek aangeeft dat er meer onderzoek nodig is om dingen met zekerheid te kunnen zeggen, vertelt ze dat er wel steeds meer aanwijzingen zijn dat het risico op hart- en vaatziekten verhoogd is bij mensen met psoriasis. Wakkee: “Uit ons onderzoek is gebleken dat daar drie factoren aan ten grondslag liggen. Allereerst de ontstekingsactiviteit bij psoriasis. Steeds vaker wordt aangenomen dat er bij psoriasis niet alleen sprake is van een ontsteking in de huid maar in het hele lichaam. Die ontsteking heeft dan ook effect op het hart en de bloedvaten, in de vorm van aderverkalking (het dichtslibben van de aderen, wat het risico op een hartinfarct verhoogt, red.). Mensen met psoriasis hebben ook vaak afwijkingen in de vetstofwisseling. Een verhoogd cholesterol, zeg maar. Mogelijk is dat tevens een gevolg van de ontsteking.” 
 

Systemische middelen

Er zijn ook enkele systemische middelen die het risico op hart- en vaatziekten kunnen verhogen. “Bij langdurig gebruik van ciclosporine (Neoral®) zie je vaak een verhoogde bloeddruk ontstaan, waardoor het risico op hart- en vaatziekten toeneemt. Methotrexaat verhoogt het homocysteïneniveau. Dat niveau is ook verhoogd bij mensen die meer risico lopen om hart- en vaatziekten te krijgen. Daarom wordt altijd foliumzuur gegeven bij methotrexaat. Dat zorgt ervoor dat het homocysteïneniveau niet omhoog gaat én beperkt de bijwerkingen van methotrexaat. Het middel acitretine (Neotigason®) levert vaak een verhoogd cholesterolgehalte op, dat zoals bekend slecht is voor hart en bloedvaten. Van de biologicals is het effect op hart en bloedvaten nog niet goed bekend, maar het effect lijkt gunstig te zijn doordat een verhoging van het goede cholesterol optreedt.” Gebruik van ciclosporine, methotrexaat of acitretine kunnen dus het risico op hart- en vaatziekten verhogen. “Maar,” relativeert Wakkee, “omdat deze middelen de ontstekingsactiviteit verminderen dragen zij tegelijkertijd bij aan het verlagen van het risico! Dat betekent dat de arts dingen tegen elkaar moet gaan afwegen.” 
 

Leefstijl 

Wakkee vervolgt: “Er zijn ook leefstijlfactoren waarvan al jaren vaststaat dat zij een verhoogd risico op hart- en vaatziekten geven, namelijk overgewicht en roken. Onder mensen met psoriasis komen beide vaker voor. Het vervelende is dat zowel overgewicht (vetcellen) als roken ook nog eens tot meer ontstekingen in het lichaam leiden. Overgewicht en roken zijn dus niet alleen slecht voor hart en bloedvaten maar kunnen ook de psoriasis verergeren. Afvallen, hoe moeilijk dat voor sommige mensen ook is, is belangrijk om het risico op hart- en vaatziekten te verminderen én kan dus de huidklachten verbeteren. Dat is ook met onderzoek vastgesteld. 

“Overigens is van roken bekend dat vooral de pustuleuze psoriasis aan handen en voeten er erger van wordt, maar bij andere vormen van psoriasis lijkt dat verband ook te bestaan.” 
 

Extra alert 

“Ik wil de mensen niet bang maken,” benadrukt Wakkee met enige regelmaat. “Tenslotte vinden er diverse controles plaats als mensen systemische middelen gebruiken. Maar als mensen met psoriasis ook roken, of als hart- en vaatziekten bij hen in de familie voorkomen, dan zouden artsen wel extra alert moeten zijn. Het zou bijvoorbeeld geen kwaad kunnen om het cholesterol eens te controleren. En dat hoeft dan heus niet iedere keer. 

“Als blijkt dat iemand een verhoogd risico op hart- en vaatziekten heeft, door overgewicht of welke andere risicofactor dan ook, dan zou de arts daar bij de behandeling van psoriasis rekening mee moeten houden. En zonodig moet er ook een behandelplan ter preventie van hart- en vaatziekten worden opgesteld. Heeft iemand bijvoorbeeld een verhoogd cholesterolgehalte? Dan zou de arts statines (cholesterolverlagers, red.) kunnen voorschrijven.” 
 

Vervolgonderzoek

In het Erasmus willen ze nog voor het einde van het jaar een eigen praktijkonderzoek starten naar de relatie tussen psoriasis en hart- en vaatziekten. “In een literatuuronderzoek, zoals we nu hebben gedaan, worden in feite allerlei gegevens op een hoop gegooid,” legt Wakkee uit. “De gegevens van twee groepen, patiënten en niet-patiënten, worden verzameld, waarna er allerlei berekeningen op los worden gelaten. Wat wij nu willen gaan doen is mensen met psoriasis echt gaan vergelijken met leeftijdgenoten. We willen ze gaan volgen in de toekomst om te weten te komen of het risico op hart- en vaatziekten daadwerkelijk verhoogd is - en waardoor. Zo is nu niet bekend welke van de drie risicofactoren de grootste rol speelt. Nader onderzoek is dus zeker nodig!” 

• < Vorige

Gegevens

Laatst bijgewerkt op maandag 11 juni 2012 11:42